برای پررنگ شدن رنگ نارنجی

دو سال اول شروع کار جدیدم با وجود ذهنیت خوبی که از شیوه و سبک و دقت کاری خانم ها خصوصا در مباحث مالی داشتم اتفافی رخ داد که کم کم ناامیدی وجودم رو پر کرد و دلیل این ناامیدی رو هم بی بر و برگشت گذاشتم به حساب بدشانسی خودم و نه چیز دیگه.همین دو سال اول وقتهایی که صحبت از خوبها و باتجربه ها می شد همیشه یک پای داستان همکاری بود که تا حالا موفق به ملاقاتش از نزدیک نشده بودم چه برسه به همکاری طولانی مدت توی یک شعبه.صحبت از همکاری بود که نه تنها دقت و هوش و ذکاوتش در کار زبان زد همه بود،که صحبت از تلاش و زحمتی که پای کار می گذاشت و ارزشی که برای مردم و کار اونها قائل بود همه جا رو پر کرده بود.همین حرفها شوق و ذوق من رو بیشتر کرده بود و تجربه همکاری هر چند کوتاه با این همکار برای من تبدیل یه یک آرزو شده بود.خیلی از این فکرها نگذشت که خود خود شانس به من رو کرد و همین چند ماه قبل این همکاری و آشنایی از نزدیک شکل گرفت با گذشت هر روز شنیده هایی که تا قبل از این همه در حد حرف بود برای من به شکل واقعی تصویر می شد و سوالهای بعدی داخل سرم سبز می شد.
یک روز وقت ناهار داخل آبدارخونه خیلی راحت ازش سوال کردم"چی شده که منش و رفتار و زندگی شما تا این اندازه با خیلی از همکارهای خانم دیگه فرق می کنه؟"بهم گفت:"من دیگه نزدیک چهل سالمه و دوتا زندگی بیشتر ندارم.پررنگ ترین بخش زندگی من پدر و مادری هستن که هر شب به شوق دیدن اونها کلید رو داخل قفل در می چرخونم و در رو باز می کنم و بعد از اون زندگی دومی دارم به اسم کار."خانم نجفی برام گفت: که "اگه تونستی بدون جنگ و دعوا و سرشاخ شدن با وجدانت کنار بیای هیچ وقت سعی نکن به شیوه و سبک و سیاق من کار کنی."می گفت:"توی این زندگی دوم هیچ وقت نخواستم با وجدان خودم دست به یقه بشم."چند وقت پیش اخرهای ناهارم بود که به قصد پرکردن لیوان چای داخل آبدارخونه شد و به محض روبه رو شدن با بشقاب دست نخورده ی کوفته تبریزی مادر بی تارف پای میز نشست و دست به لقمه شد و شروع کرد به حرف زدن.بهم گفت:"هادی خان سعی کن زندگیت رو خوب بسازی و ترس رو کنار بگذاری و هیچ وقت به نقطه ای نرسی که تمام زندگیت رو کار پر کنه.دوازده سال پیش من مردی رو دوست داشتم که اعتراف می کنم نوع کار و رفتار و زندگی کردن خودم،باعث شد یک شب رو در روی خودم و بقیه خانواده به همه بگه که از من متنفره و هیچ علاقه ای به من نداره.اون آدم الان زندگی خوبی داره.خبر دارم که میگم.اما اون تنفری رو که اون شب به زبون آورد رو هنوز از چشمهاش می خونم."
جمعه شب سرخوش از بودن با دوستانم به خونه برگشتم و بعد از کمی استراحت به قصد بودن با خواهرم و گفتن از حرفهای مگو به سمت اتاقش رفتم اما حال خوبی نداشت."هادی آخرین پسرخاله ی آقا هم رفت.مش قنبر هم فوت شد."این حرفها رو می زد و سرخی چشمهاش رو توی تاریکی اتاق پنهان می کرد.امسال اتفاف تلخ کم نداشتیم.به فاصله چند ماه هر سه پسرخاله ی عزیز و دوست داشتنی آقا بزرگم ما رو ترک کردن.مردهایی که به معنای واقعی کلمه لایق صفت مردانگی بودن و با جون و دل،خودشون رو وقف زندگی و زن و بچه ها کرده بودن.مردان پا به سن گذاشته و با عشقی که برای سرپا نگه داشتن زندگی و خانواده تا همین اواخر عمر هم مشغول انجام کارهای شریف بودن.همون شب بعد از تنها گذاشتن خواهرم یک سری از اسم و آدمها جلوی چشمهام ردیف شدن.یاد زیور خانم افتادم.مادر آقام.مادربزرگ مادرم که با صد سال عمری که از خدا گرفت اسطوره ی زندگی خیلی از ماها بود و با رفتنش خیلی هامون رو شکست.زیور خانم توی سخت ترین روزهای زندگی،مادر سه پسر و سرپرست سه خواهر زاده ی تنهای خودش بود.آقا اسماعیل شوهر زیور خانم همون سالهای اول قحطی و بی آبی توی سن جوانی،اون جور که قدیمی های ما میگن از روی شرم و خجالت سربه بیابون گذاشت و دیگه برگشتی در کار نبود.عزیز می گفت:"آقاتون می گه آقا اسماعیل خوراک گرگها شد و برنگشت".از اون سالها به بعد تا قبل رفتن زیور خانم به احترام این زن بزرگ برای زحمتی که برای بزرگ کردن و به دندون گرفتن شش تا پسر کشیده بود،هیچ خانواده ای اسم اسماعیل رو برای تازه نوزاد خودش انتخاب نکرد.از زیور خانم گفتم که به اینجا برسم.آخرین پسرخاله ی آقا هم تربیت همین زن بود.زنی که هنرش تربیت مردانی بود که مردی و مردانگی رو در حق کوچک و بزرگ تمام کرده بودن.
این سه سال تجربه کاری جدید حاصل زیادی با خودش داشت که یکی از اونها آشنایی با آدمهایی عزیز و دوست داشتنی از جنس خانم بلوکی بود.خانم بازنشسته ی آموزش و پرورش و مادر دو فرزند.مادری که هر بار که به احترام جلوی پاها و قامت بلندش از جا بلند میشی کف جفت دستهاش رو روی چشمهاش می گذاره و ازت می خواد که بیش از این باعث شرمندگیش نشی.توی یکی از روزهای خلوت کاری وقتی دید که فرصت صحبت بیشتر رو داره برام از این گفت که:"خدا شاهده که همه ی سالهای خدمتم تمام سعی و تلاشم این بود که به شاگردهای خودم،از دخترها تا معدود پسرهایی که باهاشون بودم مشق عشق و احترام و زندگی کردن رو کنار درسهام یاد بدم.برام از این گفت که تمام دوران خدمتش رو داخل محله های محروم و پایین شهر خدمت کرده و این حرفها وقتی به دلم می نشست که می دیدم نه به قصد تعریف از خود که به قصد خالی شدن زده میشه.می گفت:"برای خیلی از دخترها مثل تک دختر خودم مادری کردم و برای خیلی از اونها تا مرز جنگیدن هم پیش رفتم.آقا هادی شما پسرها هم سعی کنید هوای دخترهای ما رو بیشتر داشته باشید.واقعیتش اینه که لیاقت اونها بیشتر از اینی هست که الان می بینی."
این آخرین جمله خانم بلوکی قبل از خداحافظی اون روز ما بود.
دیشب عصبانی و با حال خراب از مطب خانم دکتر بیرون زدم.من و مادر از سال هشتادو هشت هر دو بیمار خانم دکتر بودیم مادر وسط های راه از بداخلاقی ها و بی حوصلگی های خانم دکتر خسته شد و رفت سراغ پزشکی دیگه و من به ساختن با همین دکتر ادامه دادم.بعد از گدشت هفت سال وقتی علت تغییر نکردن و بهتر نشدن خودم رو جویا شدم برای اولین مرتبه می شنیدم که میگه:"ببینم نکاتی رو که بهت میگم موقع مصرف قرصت رعایت می کنی دیگه؟اینکه حتما باید ناشتا باشی و بین خوردن قرص و صبحانت کم کم یکی دو ساعت فاصله باشه؟"
از شدت عصبانیت خندم گرفته بود.هقت سال مداوم قرصی رو مصرف کرده بودم که خانم دکتر توی هیچ کدوم از معاینات این سالها زحمت گفتن از دستور مصرف دارو رو هم به خودش نداده بود.همون قدری که به عصبانیت خودم توی اون لحظه حق می دادم،تندخویی و بداخلاقی و عصبانیت خانم دکتر برام عجیب و باور نکردنی بود.حرفی برای گفتن نبود.وقت دو ماه بعد رو برای معاینه ی بعدی بهم داد و ازم خداحافظی کرد.هنوز از روی صندلی جدا نشده بودم که دهانم باز شد به حرف زدن."خانم دکتر محترم لطفا کمی،فقط کمی با آدمهای اطراف خودتون مهربون باشید.نه فقط برای اینکه یک خانم هستید و این توقع ازتون میره که عاطفه ی بیشتری از خودتون نشون بدین.فقط و فقط برای اینکه یک انسان هستین."
عین جملاتی بود که به خانم زدم و از مطب بیرون زدم و بعد از دو ساعت پیاده روی رسیدم جلوی دکه ی روزنامه فروشی که همیشه زحمت می کشه و از رسیده داستان باخبرم می کنه.سرم رو داخل پنجره ی کوجک گوشه ی دکه کردم و سلام دادم.بعد احوال پرسی همشگی و قاپیدن داستان شروع کردم به صحبت به ناراحتی دو ساعت پیش.راستش همیشه به آدمهایی که گذشتن از کنار ناراحتی ها رو خوب بلد هستن حسودیم شده و میشه.آدمهایی که به راحتی خیلی از ناراحتی ها رو رها می کنن و توی غم فرو نمیرن.این پسر دکه دار هم از دنیای همین آدمهاست.گفت:"که خانم دکتر رو فراموش کنم و برم بشینم یه جای گرم و داستانم رو بخونم.از اول آذر که داستان این ماه اومده هر بار که یک نفر سراغش رو می گیره شروع می کنم به حرف زدن و نظرش رو درباره عکس روی جلد می پرسم.از معصومیت و زیبایی و سادگی چهره ی آدمهای داخل عکس حرف می زد و چشمهاش شروع می کرد به برق انداختن.می گفت اگه چیزی از این سادگی و زیبایی آدمهای داخل عکس کم شده شک نکن که بخش زیادی از اون پای ما مردهاست و ما باید جوابش رو بدیم.می گفت اصلا حرفم سر نوع پوشش و آرایش و چهره ها نیست.راستش توی لحظه ی دیدن عکس رو جلد هر بار دلم برای زیبایی ای تنگ میشه که اون موفع خیلی واقعی تر بوده به نظرم."
"از همه دوستانی که تا ده روز آینده 25 نوامبر با تغییر پروفایل خود به رنگ نارنجی ما را در جلب توجه همگان به روز جهانی امحاء خشونت علیه زنان یاری می دهند متشکریم."10 روز زمان دارید که خانه، شهر، کشور و جهان خود را نارنجی کنید. این یک کارزار جهانی است برای پایان دادن به خشونت علیه زنان و دختران.از همسایه خود شروع کنید از گوشه خیابان، پیاده روهای پر جمعیت را نارنجی کنید، مدارس را، حتی آرایشگاهها و پمپ بنزینها را. کروات نارنجی بزنید و روبان نارنجی ببندید.بر روی تابلوها و دیوارها پرچم های نارنجی بچسبانید و اگر می توانید ۲۵ نوامبر یک راهپیمایی نارنجی بر پا کنید.اینها همه پیشنهادهای سازمان ملل است فقط برای یک پیام، بالا بردن سطح آگاهی جامعه در مورد خشونت علیه زنان و بحث در مورد راه حل های آن."
این پیام با جزئیات بیشترش چند شب پیش از طرف عزیزی به دستم رسید و از همون شب ذهنم رو مشغول کرد.دوست داشتم به یک نحوی کاری انجام بدم.دوست داشتم به معنای واقعی کلمه به دردی بخورم.حداقل به اندازه و قد وقواره ی خودم.امشب از زنهایی نوشتم که به اینجا برسم.برسم به جایی که بگم نه تنها زنان و مادران و دختران ما،که همه ی انسانها لیاقت و شایستگی این رو دارن که با اونها با احترام رفتار بشه(بگذریم از آدمهایی که با رفتارهای خودشون این حق رو از خودشون سلب کردن).
"اینکه بتونم یه روزی مثل یک پسر راحت و بی نگرانی توی پارک وخیابون دوچرخه سواری کنم."باید خجالت کشید و شرمسار بود از رندگی در جامعه ای که رسیدن به ابن آرزو برای دختری مثل پروانه ما این قدر دور به نظر می یاد.باید خجالت کشید از زندگی در جامعه ای که آدمهایی این توانایی رو دارن که نه تنها با حرفها،که با نگاههای خودشون خشونت رو نسیت به یک زن آشکار کنن.باید خجالت کشید و تلاشی کرد برای مشکلات دخترانی که از یک جایی به بعد حق تحصیل از اونها گرفته میشه.باید ناراحت بود از زندگی در جامعه ای که یک دختر باهوش و با استعداد که لیاقت ادامه ی تحصیل در بهترین دانشگاههای کشور رو داره،صبح تا شب این جمله ی پدر و مادر رو توی گوش تاب بده که"یا دانشگاه شهر خودت یا هیچ داشنگاه دیگه و زدن قید درس و دانشگاه."
نه من این کاره هستم و بلدم حرفهای بزرگ بزنم و نه حرفهایی که می زنم حرفهای بزرگ و گنده به نظر می یاد.خسته ام از نوشتن.به نظرم همه ی ما به اندازه خودمون مسئولیم و برای بهتر شدن اوضاع باید کاری انجام بدیم.
*ممنون از ایدا برای باخبر کردن من از وجود این ده روز نارنجی.